Handelsnaamrecht, hoe ver gaat de bescherming van de handelsnaam?

U wilt een onderneming starten of heeft al een onderneming en vraagt zich af wanneer uw goed bedachte handelsnaam wordt beschermd en wanneer iemand inbreuk maakt op uw handelsnaam. Laten we beginnen bij het begin en enkele kernvoorwaarden langslopen voor het Handelsnaamrecht. Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven en heeft als doel de onderneming te onderscheiden van andere ondernemingen. De consument wordt zo beschermd tegen misleiding en uiteraard worden de concurrenten onderling hierdoor ook beschermd.

Wanneer is het Handelsnaamrecht van toepassing?
De Hoge Raad heeft in verschillende arresten tal van aanknopingspunten gegeven. Voor het gebruiken van een handelsnaam is het uiteraard vereist dat er sprake is van een onderneming, vooral voor startende ondernemers kan hierover verwarring ontstaan. Er is sprake van een onderneming in de zin van de Handelsnaamwet indien er in georganiseerd verband materieel voordeel wordt nagestreefd1. Bescherming van de handelsnaam geldt ook indien de onderneming in de voorbereidingsfase naar buiten treedt. Indien de onderneming dus in contact treedt met banken, leveranciers of toekomstige afnemers is de bescherming van de Handelsnaamwet van toepassing2.

Het is daarbij goed om op te merken dat bijvoorbeeld de inschrijving van de onderneming (eenmanszaak) in de registers bij de Kamer van Koophandel niet de onderneming doet ontstaan. De onderneming kan immers al bestaan en op een later tijdstip worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Het doen ontstaan van de handelsnaam en de bescherming die daaruit voortvloeit loopt dus niet altijd gelijk met de inschrijving. Een onderneming, de handelsnaam en de bescherming kunnen dus al bestaan voordat de onderneming is ingeschreven.

Welke bescherming biedt het Handelsnaamrecht?
Welke bescherming heeft U als ondernemer indien er onrechtmatig gebruik wordt gemaakt van uw handelsnaam? De Handelsnaamwet geeft geen exclusieve rechten op het voeren van een handelsnaam maar ‘slechts’ verboden, dat wil echter niet zeggen dat de Handelsnaamwet helemaal geen bescherming biedt. Artikel 5 van de Handelsnaamwet verbiedt namelijk het voeren van handelsnaam die al rechtmatig gevoerd wordt of daar slechts in geringe mate van afwijkt. Verwarringsgevaar staat hierbij centraal. Indien het publiek denkt te maken te hebben met de ene onderneming terwijl het om een andere onderneming gaat, is er sprake van verwarring en dus schending van het verbod uit artikel 5. Het begrip verwarring dient ruim te worden geïnterpreteerd, daar er ook al sprake is van verwarring indien er bij het publiek het idee bestaat dat de ondernemingen achter de conflicterende handelsnamen aan elkaar gelieerd zijn.

Er wordt inbreuk gemaakt, en nu?
Indien een handelsnaam wordt gevoerd in strijd met de Handelsnaamwet, kan de belanghebbende onderneming zich bij verzoekschrift wenden tot de kantonrechter met het verzoek, om degene die inbreuk maakt op één der bepalingen uit de Handelsnaamwet, te veroordelen, daarin zodanige door de rechter te bepalen wijziging in aan te brengen, zodat de gestelde onrechtmatigheid wordt opgeheven. Dit resulteert echter enkel in het zodanig veranderen van de inbreuk makende handelsnaam, dat er geen onrechtmatigheid meer bestaat ten aanzien van de te voeren handelsnaam.

Daarnaast kan een derde ook ongerechtvaardigd voordeel hebben genoten uit het gebruik van de handelsnaam en/of afbreuk doen aan de reputatie van de handelsnaam. De Handelsnaamwet biedt hier geen oplossing voor en derhalve dient er door de belanghebbende onderneming een beroep gedaan te worden op 6:162 BW, namelijk een schadevergoedingsvordering uit hoofde van onrechtmatige daad.

Mocht U meer informatie willen over dit onderwerp, dan kunt U contact opnemen met ons kantoor.

Etienne van Namen
Paralegal

_________________________________

1 HR 24 december 1976, Tandem/Tendum.
2 HR 19 april 1985, Consulair/Air Holland