Na faillissement aansprakelijk als bestuurder?

Roger Lips is veelvuldig in het nieuws. De vastgoedmagnaat en (indirect) bestuurder van de Lips Group, die zich ‘schuil’houdt in Dubai in afwachting van juridische procedures en strafvervolging door de curatoren en de Nederlandse autoriteiten. Het eerste faillissementsverslag inzake een deel van de Lips-group is onlangs gepubliceerd door de curator die de faillissementen nader onderzoekt en er is inmiddels aangifte gedaan tegen Roger Lips wegens faillissementsfraude. Wanneer en op welke wijze kan een curator een (indirect) bestuurder (in privé) aansprakelijk houden voor schulden van de vennootschap?

Onbehoorlijk bestuur

Artikel 2:248 BW biedt de curator de mogelijkheid om een bestuurder hoofdelijk aansprakelijk te houden voor het bedrag van de schulden van de vennootschap, indien het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Lid 3 van dit artikel bepaalt dat een bestuurder niet aansprakelijk is, indien hij bewijst dat de onbehoorlijke taakvervulling door het bestuur niet aan hem te wijten is en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. De vordering kan slechts worden ingesteld op grond van onbehoorlijke taakvervulling in de periode van drie jaren voorafgaande aan het faillissement.

Faillissementsfraude

In het geval van Roger Lips verwijt de curator hem onder meer dat er onrechtmatige onttrekkingen zijn gedaan, vlak voor de faillissementen. Dergelijke onttrekkingen worden vaak bestempeld als een onrechtmatige daad en er wordt alsdan ook wel gesproken van faillissementsfraude. Naast civielrechtelijke mogelijkheden om de schade te verhalen op een bestuurder, volgt er vaak ook een strafrechtelijke vervolging door het Openbaar Ministerie op het moment dat de curator aangifte doet.

Faillissementspauliana

Onder bepaalde voorwaarden kan worden vastgesteld door de curator dat er sprake is van faillissementspauliana. De curator heeft het recht bepaalde handelingen die voorafgaand aan het faillissement zijn verricht ongedaan te maken, indien hij meent dat de gezamenlijke schuldeisers door deze handeling zijn benadeeld. Deze handelingen worden vaak omschreven als “het verduisteren van goederen voorafgaand aan een faillissement”. Er zal met name sprake zijn van “paulianeus handelen” in het geval van onverplichte rechtshandelingen. Een verplichte rechtshandeling (bijvoorbeeld het betalen van een opeisbare schuld) zal slechts als paulianeus te kwalificeren zijn wanneer dit is gebeurd op een moment dat het faillissement als was aangevraagd, dan wel wanneer de curator kan bewijzen dat de handeling is verricht na overleg tussen de schuldenaar en schuldeiser met het doel andere schuldeisers te benadelen.

De curatoren van de vennootschappen ‘van’ Roger Lips zullen een zeer uitvoerig onderzoek verrichten naar het handelen van hem als (indirect) bestuurder en het is maar de vraag of hij hier ongeschonden uit zal komen. Vreest U voor een naderend faillissement en/of overziet U de financiële situatie van uw vennootschap(pen) niet meer, dan is het raadzaam contact op te nemen met een jurist of advocaat, die met U kan bezien op welke wijze een faillissement af te wenden is of een doorstart te realiseren is, zonder dat aan U als bestuurder in de toekomst verwijten kunnen worden gemaakt.  

Indien U vragen heeft hieromtrent of nader advies wilt, kunt U contact opnemen met ons kantoor.


Mevrouw Mr Gemmy van der Valk-van den Bosch
Advocaat