Reactie CAS op zaak Pechstein

Op 27 maart jongstleden heeft het Internationaal Sport Tribunaal (CAS) formeel gereageerd op het vonnis van het Duitse Oberlandesgericht in München in de zaak tussen schaatser Claudia Pechstein en de International Schaatsunie (ISU).

Oordeel CAS in zaak Pechtstein

In deze zaak heeft de Duitse rechter geoordeeld dat hij ontvankelijk is in het beoordelen van de door Pechstein aan hen voorgelegde zaak, nu hij meent dat de arbitrageclausule die in de overeenkomst tussen Pechstein en de ISU zou zijn overeengekomen, is overeengekomen onder dwang, nu de ISU een economische machtspositie heeft binnen de sport die Pechstein als professional bedrijft. Tevens heeft de rechter een oordeel gegeven over de waardering van het biologisch paspoort als bewijs voor het al dan niet hebben van afwijkende bloedwaarden c.q. gebruik van doping door een sporter.

Strict Liability bij doping

Op grond van het “Strict Liability principe” is bij een geconstateerde positieve test de overtreding vastgesteld en is het aan de sporter om te bewijzen dat deze uitkomsten niet kloppen, het onderzoek ondeugdelijk is, dan wel dat een verboden stof zonder zijn/haar medeweten of schuld in het lichaam is gekomen of hij dispensatie voor het gebruik van bijvoorbeeld een medicijn.

Mensenrechten

Het zwaartepunt van de bewijslast en daarmee het bewijsrisico ligt aldus bij de atleet. Hierover is reeds discussie gaande, nu dit naar de mening van sommige sportrecht juristen (waaronder ikzelf) in strijd is met artikel 6 lid 2 EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens) en de hierin neergelegde onschuldpresumptie. Tevens is in artikel 6 lid 1 EVRM het recht neergelegd van eenieder op berechting door een onafhankelijke rechter. Arbitrage, zoals het CAS uitoefent, is een buitengerechtelijke afdoening die haar fundament vindt in een overeenkomst tussen de partijen die het betreft. Daarbij is de Duitse rechter ook kritische geweest op die onafhankelijkheid van het CAS door kritisch te zijn op de toetredingsprocedure van de arbiters op de CAS lijst en de samenstelling van het college dat uiteindelijk een oordeel velt.

Sportrechtspraak

Nu het CAS meent te moeten reageren op het oordeel van de Duitse rechter op de wijze zoals ze thans doet en in welke verklaring het CAS stelt dat het oordeel van de rechter om zich bevoegd te achten, feitelijk “de bijl is aan de wortel van de sportrechtspraak”, wordt hiermee naar mijn mening de breekbaarheid van de sportrechtspraak ingekleurd. Juist door de discussie te voeren over de arbitrage, wordt deze breekbaarheid in stand gehouden en gaat het CAS voorbij aan het simpele feit dat arbitrage geen grondrecht is, maar zoals gezegd voortvloeit uit een overeenkomst tussen partijen, welke overeenkomst onderhavig is aan de wettelijke bepaling van het land waar deze is gesloten c.q. de rechtskeuze voor is gemaakt.

Mededingingsrecht

Opvallend is namelijk dat de Duitse rechtbank niet gezegd heeft dat het CAS niet bevoegd zou zijn, maar enkel heeft geoordeeld dat de overeenkomst tussen Pechstein en de ISU in strijd is met het mededingingsrecht. Mijns inziens wordt de legitimiteit van het CAS als Sportrechtspraak instituut niet aangevallen, maar voelt zij zich thans aangevallen gezien de inhoud van de reactie.

Toekomst Court Of Arbitration for Sports

Angst is in het recht een slechte raadgever en mijns inziens zou het CAS zich meer als arbiter moeten gedragen en zich niet zoveel moeten aantrekken van deze discussie, maar simpelweg op basis van de aan haar voorgelegde casuïstiek door partijen een gewogen oordeel vellen, welk oordeel rechtvaardig en gebaseerd dient te zijn op de reglementen en tenslotte het gezond verstand. De kritiek ziet op de samenstelling en het omgaan met het formeel recht bij de beslissingen. Deze verklaring is dan ook een gemiste kans en juist een bevestiging dat het CAS zich meer bezig houdt met materiële politieke discussies in plaats van het formele recht waarvoor zij ooit is opgericht.

Vragen of zelf betrokken in een tucht- of arbitragezaak, vraag onze specialisten om advies of bijstand.

Mr Remco Wortel

Juridisch Sportloket

(onderdeel van de sectie Sport en Recht van Vissers Advocatuur)