Zorgplicht van de overheid

Daar waar wij een jaar of tien geleden geen rekening hielden en behoefden te houden met de uitgebreide zorgplicht van de bancaire wereld en de hieraan verbonden schadevergoeding, speelt deze plicht al jaren bij de overheid. De Raad van State, die zich als hoogste rechter bezig houdt met de beslechting van vorderingen van burgers op grond van nadeelcompensatie, handelt intussen maar liefst een zestal van deze zaken per week af. 

Maar ook de Hoge Raad laat op dit gebied van zich horen, binnen de kaders van de onrechtmatige overheidsdaad. Uitgangspunt lijkt thans te zijn dat bij rechtsdwaling (de overheid vergist zich bij de uitleg van regelgeving), schuld (de Overheid neemt willens en wetens een besluit dat in strijd is met eigen beleid of het recht), alsmede bij naderhand vernietigde besluiten van de Overheid, er sprake zal zijn van automatische toerekening krachtens verkeersopvatting. Deze risicotoerekening wordt door de Hoge Raad in recente arresten zodanig uitgebreid dat de rechtsdwaling zich tevens uitstrekt tot supranationale regels, alsmede tot bepaalde Overheidsorganen die intussen geprivatiseerd zijn. 

Die laatste uitbreiding van aansprakelijkheid naar de private markt buiten het publieke domein, niet op grond van het schuldvereiste, doch op grond van een risicotoedeling naar verkeersopvatting, is redelijk nieuw en dient mijns inziens voorzichtig te worden toegepast. Naar mijn overtuiging zou dit enkel bij een onderneming mogen gebeuren die een groot deel van de markt beheerst en zelfs monopolist is binnen een bepaald territoir (gemeente, provincie of land), terwijl die onderneming zich tevens, vanuit het oogpunt van rechtsbescherming en veiligheid, aan een taakuitvoering binnen wettelijke grenzen dient te houden. 

Mijns inziens zal de Overheid bij onder meer de beoogde privatisering van Holland casino's zich moeten vergewissen van deze stroming in de rechtspraak en de koper hier op moeten wijzen. Bij gebreke waarvan deze privatisering achteraf kan worden aangetast c.q. schadevergoeding moet worden voldaan. 

Indien U vragen heeft over het bovenstaande, kunt U uiteraard contact opnemen met ons kantoor.

Mr Johan Vissers
Advocaat